Nowe zasady dla kierowców od 3 września 2026 roku. Więcej obowiązków dla początkujących, surowsze konsekwencje za poważne naruszenia - AktualnościKPP Kraśnik

Prawo jazdy to początek, a nie koniec nauki. Zdanie egzaminu na prawo jazdy oznacza uzyskanie uprawnień do samodzielnego prowadzenia pojazdu, ale nie oznacza jeszcze zdobycia doświadczenia. Dopiero codzienna jazda pozwala nauczyć się właściwej oceny prędkości i odległości, reagowania na zmienne warunki atmosferyczne, przewidywania zachowania innych uczestników ruchu oraz oceny ryzyka związanego z podejmowaniem konkretnych manewrów.

Szczególnego znaczenia nabierają pierwsze miesiące i lata samodzielnej jazdy. To właśnie wtedy kierowca buduje doświadczenie i uczy się podejmowania właściwych decyzji w sytuacjach, których nie sposób w pełni przewidzieć podczas kursu.

Dlatego od dzisiaj (3 września) wprowadzone zostają rozwiązania, które mają zapewnić początkującym kierowcom dodatkowy czas na zdobywanie doświadczenia i jednocześnie zwiększyć odpowiedzialność za zachowanie na drodze.

Obowiązkowy okres próbny dla nowych kierowców

Każda osoba, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, zostanie objęta obowiązkowym okresem próbnym.

Jego długość będzie zależała od wieku kierowcy:

• 2 lata - w przypadku osoby, która uzyska uprawnienia po ukończeniu 18 lat,
• 3 lata - w przypadku osoby, która uzyska prawo jazdy w wieku 17 lat, przy czym okres próbny nie będzie trwał dłużej niż do ukończenia przez nią 20. roku życia.

Okres próbny będzie liczony od momentu uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a nie od dnia odebrania dokumentu prawa jazdy.

To rozwiązanie ma podkreślić, że pierwsze lata za kierownicą są szczególnym okresem, w którym kierowca dopiero zdobywa praktyczne doświadczenie.

0,0 promila dla kierowców w okresie próbnym

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie bezwzględnego zakazu prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu przez osoby objęte okresem próbnym.

W praktyce oznacza to zasadę 0,0 promila. Zakaz obejmuje również prowadzenie pojazdu pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu.

Dla kierowców, którzy nie są objęci okresem próbnym, granica odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu po alkoholu rozpoczyna się od 0,2 promila.

W przypadku początkujących kierowców nie będzie więc miejsca na ocenianie, czy po spożyciu niewielkiej ilości alkoholu „można już prowadzić”. Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: jeżeli prowadzisz, nie pij alkoholu.

Dodatkowe zasady dla 17-latków

Osoby, które uzyskają prawo jazdy kategorii B przed ukończeniem 18. roku życia, będą podlegały dodatkowym ograniczeniom.

Do ukończenia 18 lat prawo jazdy będzie uprawniało je do kierowania pojazdami wyłącznie na terytorium Polski.

Ponadto przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania uprawnień, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia, młody kierowca będzie musiał prowadzić w obecności doświadczonego kierowcy.

Osoba towarzysząca będzie musiała:

• mieć co najmniej 25 lat,
• posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat,
• zajmować miejsce na przednim fotelu pasażera,
• nie znajdować się pod wpływem alkoholu ani środków działających podobnie do alkoholu,
• nie mieć w ciągu ostatnich 5 lat orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.

Do ukończenia 18. roku życia młody kierowca nie będzie również mógł wykonywać pracy jako taksówkarz, wykonywać okazjonalnego przewozu osób ani zajmować się transportem drogowym rzeczy, np. jako kurier.

Punkty karne - nowe zasady dla początkujących

Szczególne zasady będą obowiązywały również w zakresie punktów karnych.

Jeżeli kierowca w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych, będzie zobowiązany do odbycia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym. Szkolenie będzie prowadzone przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy, a kierowca będzie miał rok na jego odbycie.

Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano za przekroczenie 20 punktów karnych w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy. W takiej sytuacji starosta cofnie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Oznacza to, że dla początkującego kierowcy gromadzenie punktów karnych może bardzo szybko doprowadzić do utraty uprawnień i konieczności ponownego uzyskania prawa jazdy, w tym zdania wymaganego egzaminu.

Okres próbny może zostać wydłużony

Okres próbny nie zawsze zakończy się po ustawowych 2 lub 3 latach. W określonych przypadkach może zostać wydłużony o kolejne 2 lata.

Dotyczy to sytuacji, w których kierowca dopuści się określonych wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu komunikacji, a ich popełnienie zostanie potwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem.

Wśród takich zachowań znajdują się m.in.:

spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,

prowadzenie pojazdu po alkoholu,

nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,

naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu.

Wydłużenie okresu próbnego ma być kolejnym sygnałem, że poważne naruszenia przepisów w pierwszych latach samodzielnej jazdy mogą mieć konsekwencje wykraczające poza mandat czy punkty karne.

Jazda mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy to poważne konsekwencje dla każdego kierowcy

Jedna ze zmian dotyczy wszystkich kierowców, a nie tylko osób objętych okresem próbnym.

Jeżeli kierowca, pomimo wydanej decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy, nadal będzie prowadził pojazd, starosta cofnie mu uprawnienia do kierowania pojazdami na okres 5 lat.

Po upływie tego czasu kierowca będzie musiał ponownie uzyskać uprawnienia, w tym zdać wymagany egzamin.

Oznacza to, że decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy nie można traktować jako formalności. Próba dalszej jazdy mimo obowiązującego zatrzymania może prowadzić do bardzo poważnych i długotrwałych konsekwencji.

Bezpieczeństwo jest najważniejszym celem zmian

Nowe rozwiązania należy postrzegać przede wszystkim jako element działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Obowiązkowy okres próbny ma dać początkującym kierowcom czas na zdobywanie doświadczenia. Dodatkowe wymagania wobec 17-latków mają ograniczyć ryzyko wynikające z niewielkiego doświadczenia za kierownicą. Zasada 0,0 promila ma wyeliminować sytuacje, w których kierowca po spożyciu alkoholu próbuje samodzielnie ocenić, czy jest już zdolny do prowadzenia. Z kolei konsekwencje związane z punktami karnymi mają skłonić młodych kierujących do większej ostrożności.

Młody kierowca potrzebuje czasu, aby nauczyć się przewidywać sytuacje na drodze, właściwie oceniać ryzyko i reagować na zagrożenia. Nowe przepisy mają stworzyć właśnie taką przestrzeń, na stopniowe zdobywanie doświadczenia, ale również na wyciąganie konsekwencji z zachowań, które mogą zagrażać bezpieczeństwu.

Prawo jazdy nie jest nagrodą za zdany egzamin. Jest odpowiedzialnością, która zaczyna się w chwili, gdy po raz pierwszy samodzielnie siadamy za kierownicą.

aspirant Marzena Sałata